Praktijk uit het Verkeer – Dode hoek bij afslaande vrachtwagens
Een vrachtwagen heeft meer zicht dan vroeger, maar niet overal
Moderne vrachtwagens zijn uitgerust met meerdere spiegels, camera’s en veiligheidssystemen. Toch blijven er rondom een vrachtwagen gebieden waar een chauffeur een fietser, voetganger of motorrijder niet of pas op het laatste moment kan zien.
Juist tijdens het afslaan kunnen hierdoor levensgevaarlijke situaties ontstaan.
Verkeersveiligheid vraagt daarom om alertheid van zowel de chauffeur als de kwetsbare weggebruiker.
Praktijksituatie
Een vrachtwagen staat stil voor een verkeerslicht om rechts af te slaan.
Naast de vrachtwagen wacht een fietser op het fietspad. Zodra het verkeerslicht op groen springt, trekken beide tegelijkertijd op.
De chauffeur richt zijn aandacht op het tegemoetkomende verkeer, de bocht en de ruimte die nodig is om af te slaan. De fietser blijft naast de cabine rijden.
Tijdens het afslaan bevindt de fietser zich in een gebied dat voor de chauffeur moeilijk zichtbaar is.
Een zeer gevaarlijke situatie ontstaat.
Risicoanalyse
Bij deze situatie spelen meerdere factoren een rol:
- de fietser rijdt naast de cabine;
- de vrachtwagen heeft meerdere dode hoeken;
- de chauffeur moet tegelijkertijd verschillende verkeerssituaties beoordelen;
- de vrachtwagen heeft ruimte nodig om de bocht te maken;
- de fietser verwacht rechtdoor te kunnen rijden.
Juist de combinatie van deze factoren maakt een afslaande vrachtwagen extra gevaarlijk.
Waarom is afslaan met een vrachtwagen anders?
Een vrachtwagen:
- is langer;
- heeft een grotere draaicirkel;
- heeft meerdere dode hoeken;
- heeft meer ruimte nodig om af te slaan;
- kan niet zo snel corrigeren als een personenauto.
Tijdens het afslaan moet een chauffeur tegelijkertijd letten op:
- tegemoetkomend verkeer;
- verkeerslichten;
- spiegels;
- voetgangers;
- fietsers;
- de oplegger of aanhanger.
Dat vraagt maximale concentratie.
Hoe voorkomt u deze situatie?
Voor chauffeurs
- Controleer alle spiegels vóór en tijdens het afslaan.
- Gebruik aanwezige camera’s als extra hulpmiddel.
- Verminder tijdig snelheid.
- Wees extra alert op fietsers en voetgangers.
- Stop wanneer u twijfelt of de ruimte vrij is.
- Neem nooit een afslag op routine.
Voor fietsers en voetgangers
- Blijf niet naast een vrachtwagen staan.
- Houd voldoende afstand van de cabine.
- Ga bij voorkeur achter de vrachtwagen staan wanneer dit veilig kan.
- Let op richtingaanwijzers.
- Maak waar mogelijk oogcontact met de chauffeur.
- Ga er nooit vanuit dat de chauffeur u heeft gezien.
Belangrijk om te weten
Camera’s en spiegels vergroten het zicht van de chauffeur, maar nemen de dode hoek niet volledig weg.
Daarom blijft het belangrijk dat ook andere weggebruikers rekening houden met de beperkte zichtbaarheid rondom grote voertuigen.
Veiligheid ontstaat door samenwerking.
Leerpunt
Veel ernstige ongevallen bij afslaande vrachtwagens ontstaan doordat de chauffeur en de fietser elkaar niet zien of verschillende verwachtingen hebben.
Door afstand te houden, alert te blijven en elkaars beperkingen te begrijpen, kunnen veel van deze ongevallen worden voorkomen.
Praktische veiligheidsregels
Voor chauffeurs:
- Neem iedere afslag bewust.
- Controleer spiegels én camera’s meerdere keren.
- Verminder snelheid ruim op tijd.
- Wees voorbereid om direct te stoppen.
Voor fietsers:
- Blijf uit de dode hoek.
- Haal een afslaande vrachtwagen nooit rechts in.
- Let op richtingaanwijzers.
- Wacht wanneer u twijfelt.
Samenvatting
Een afslaande vrachtwagen vraagt om extra aandacht van iedereen die zich in de omgeving bevindt. Door rekening te houden met de dode hoek, voldoende afstand te bewaren en elkaars gedrag goed te observeren, kunnen ernstige ongevallen worden voorkomen.
De visie van RiOelRiN.NL
Een veilige verkeerssituatie ontstaat niet doordat één weggebruiker alles goed doet.
Zij ontstaat doordat weggebruikers elkaars beperkingen kennen en daar rekening mee houden.
Een chauffeur kan niet zien wat buiten zijn gezichtsveld ligt. Een fietser kan niet weten waar de chauffeur op dat moment naar kijkt.
Verkeersveiligheid begint daarom met wederzijds begrip, voorzichtigheid en samenwerking.
Ga nooit uit van wat een ander ziet. Controleer altijd wat u zelf kunt doen om een ongeval te voorkomen.
Your Safety is Thinking
RiOelRiN.NL Op de Weg Platform
Veiligheid op de weg begint bij alle weggebruikers zelf.

Auteur: Gerbrand (GRvR)
