Praktijkanalyse – Ongevallen beginnen vaak met één kleine fout
Grote gevolgen beginnen vaak met een klein moment van onoplettendheid
Na een ernstig verkeersongeval wordt vaak gezocht naar één directe oorzaak. In werkelijkheid is een ongeval meestal het gevolg van meerdere kleine gebeurtenissen die elkaar opvolgen.
Een bestuurder kijkt één keer niet in de spiegel.
Een fietser draagt donkere kleding.
Een voetganger steekt onverwacht over.
Een automobilist rijdt enkele kilometers per uur te hard.
Afzonderlijk lijken deze situaties soms onschuldig. Samen kunnen zij leiden tot een ernstig verkeersongeval.
Verkeersveiligheid vraagt daarom om voortdurende aandacht voor details.
Praktijksituatie
Een automobilist rijdt op een provinciale weg met de toegestane snelheid.
Voor hem rijdt een landbouwvoertuig.
Hij besluit het voertuig in te halen.
Op hetzelfde moment nadert uit tegenovergestelde richting een motorrijder. De automobilist moet krachtig remmen en wijkt terug naar zijn eigen rijstrook.
Er ontstaat geen aanrijding.
Niet omdat de situatie veilig was, maar omdat alle betrokkenen snel reageerden.
Een verkeerde inschatting had grote gevolgen kunnen hebben.
De ongevalsketen
Veel ongevallen ontstaan volgens een vaste keten:
- Onvoldoende aandacht.
- Verkeerde inschatting.
- Onvoldoende afstand.
- Te late reactie.
- Verlies van controle.
- Botsing.
Wanneer één schakel uit deze keten wordt doorbroken, kan een ongeval vaak worden voorkomen.
Risico’s stapelen zich op
Een bestuurder is vermoeid.
Het regent.
De weg is glad.
De snelheid is iets te hoog.
Een telefoon meldt een bericht.
Geen van deze factoren hoeft afzonderlijk direct een ongeval te veroorzaken.
Maar samen vergroten zij het risico aanzienlijk.
Daarom is het belangrijk om risico’s niet afzonderlijk, maar in samenhang te beoordelen.
Kijk verder dan uw eigen voertuig
Een veilige bestuurder kijkt niet alleen naar de auto vóór hem.
Hij kijkt:
- ver vooruit;
- naast het voertuig;
- in de spiegels;
- naar voetgangers;
- naar fietsers;
- naar mogelijke gevaren langs de weg.
Hoe eerder een risico wordt herkend, hoe meer tijd beschikbaar is om veilig te handelen.
Anticiperen voorkomt noodsituaties
Veel noodstops kunnen worden voorkomen door eerder te anticiperen.
Dat betekent:
- snelheid tijdig aanpassen;
- afstand vergroten;
- rekening houden met fouten van anderen;
- een veilige uitwijkmogelijkheid behouden.
Vooruitdenken voorkomt dat u in een noodsituatie terechtkomt.
Menselijk gedrag blijft bepalend
Moderne voertuigen beschikken over steeds meer veiligheidssystemen.
Toch blijft de bestuurder verantwoordelijk.
Geen enkel systeem kan alle risico’s voorspellen of iedere verkeerde beslissing herstellen.
Bewust verkeersgedrag blijft de belangrijkste veiligheidsvoorziening.
Leerpunt
Vraag uzelf tijdens iedere rit regelmatig af:
- Wat kan hier misgaan?
- Waar komt mogelijk gevaar vandaan?
- Heb ik voldoende ruimte om veilig te reageren?
Deze eenvoudige vragen helpen om risico’s eerder te herkennen.
Praktische veiligheidsregels
Voorkom een ongeval door:
- ver vooruit te kijken;
- voldoende afstand te houden;
- uw snelheid aan te passen;
- alert te blijven;
- geen risico’s te nemen om tijd te winnen;
- fouten van anderen te verwachten.
Risicoherkenning begint met vooruitdenken.
Samenvatting
Vrijwel ieder verkeersongeval ontstaat door een opeenstapeling van kleine fouten of verkeerde inschattingen. Door risico’s vroegtijdig te herkennen en uw rijgedrag daarop aan te passen, kunnen veel ongevallen worden voorkomen.
De visie van RiOelRiN.NL
Een ongeval ontstaat zelden uit het niets.
Vrijwel altijd gaat er een reeks kleine signalen aan vooraf.
Wie deze signalen leert herkennen, kan vaak voorkomen dat een gevaarlijke situatie uitgroeit tot een ongeval.
Verkeersveiligheid begint daarom niet bij reageren.
Verkeersveiligheid begint bij zien wat anderen nog niet zien.
Dat is de kracht van ervaring.
Dat is de kracht van bewust rijden.
Your Safety is Thinking
RiOelRiN.NL Op de Weg Platform
Veiligheid op de weg begint bij alle weggebruikers zelf.

Auteur: Gerbrand (GRvR)
Pagina 137 – Praktijkanalyse
