Praktijkanalyse – Vermoeidheid achter het stuur – Sluipend gevaar met grote gevolgen
Vermoeidheid is één van de meest onderschatte oorzaken van verkeersongevallen. Anders dan alcohol of drugs merkt een bestuurder vaak niet direct dat zijn concentratie afneemt.
Toch zorgen vermoeidheid, slaaptekort en langdurig rijden ervoor dat de reactietijd langer wordt, de aandacht verslapt en belangrijke verkeersinformatie later wordt verwerkt.
Een vermoeide bestuurder vormt daardoor een risico voor zichzelf én voor anderen.
Praktijksituatie
Een bestuurder rijdt na een lange werkdag naar huis.
Hij voelt zich moe, maar besluit toch door te rijden omdat hij nog maar een half uur hoeft.
Tijdens het rijden begint zijn aandacht af te nemen.
Hij merkt niet dat het verkeer vóór hem snelheid vermindert.
Pas op het laatste moment ziet hij de remlichten.
Door krachtig te remmen voorkomt hij net een kop-staartbotsing.
Hij beseft dat hij enkele seconden niet volledig geconcentreerd was.
Wat ging hier bijna mis?
De bestuurder:
- onderschatte zijn vermoeidheid;
- bleef doorrijden terwijl zijn concentratie afnam;
- reageerde later dan normaal;
- nam een onnodig risico.
Vermoeidheid ontstaat geleidelijk.
Juist daardoor herkennen veel bestuurders de eerste signalen niet.
Herken de signalen
Mogelijke signalen van vermoeidheid zijn:
- veel geeuwen;
- branderige of zware ogen;
- moeite om de aandacht vast te houden;
- later reageren op verkeerssituaties;
- moeite met het bewaren van de rijstrook;
- niet meer weten wat er enkele kilometers geleden gebeurde.
Wanneer deze signalen optreden, is het tijd om te stoppen.
Microslaap
Het grootste gevaar is een zogenaamde microslaap.
Tijdens een microslaap vallen de ogen enkele seconden dicht.
Bij een snelheid van 100 km/uur legt een voertuig in drie seconden meer dan 80 meter af zonder dat de bestuurder bewust waarneemt wat er gebeurt.
In die afstand kan een volledig verkeersongeval ontstaan.
Neem op tijd een pauze
Bij lange ritten:
- neem regelmatig een rustpauze;
- stap even uit;
- beweeg voldoende;
- drink water;
- rijd niet door wanneer u merkt dat uw concentratie afneemt.
Een korte pauze is veel veiliger dan blijven doorrijden.
Nachtelijke ritten
Vermoeidheid speelt vooral een rol:
- laat in de avond;
- tijdens de nacht;
- in de vroege ochtend;
- na een lange werkdag;
- na onvoldoende slaap.
Juist op deze momenten is extra zelfdiscipline nodig.
Praktische veiligheidsregels
Voorkom rijden onder vermoeidheid door:
- voldoende te slapen;
- regelmatig pauzes te nemen;
- signalen van vermoeidheid serieus te nemen;
- geen lange ritten te maken wanneer u uitgeput bent;
- af te wisselen met een andere bestuurder wanneer dat mogelijk is.
Een pauze kost enkele minuten. Een ongeval kan een leven veranderen.
Leerpunt
Veel bestuurders denken dat zij vermoeidheid kunnen overwinnen door een raam open te zetten of de radio harder te zetten.
Dat geeft hooguit een kort gevoel van alertheid.
De enige echte oplossing is rust nemen.
Samenvatting
Vermoeidheid vermindert de concentratie, verlengt de reactietijd en vergroot de kans op fouten. Door de signalen tijdig te herkennen en regelmatig pauzes te nemen, kunnen veel ernstige verkeersongevallen worden voorkomen.
De visie van RiOelRiN.NL
Een vermoeide bestuurder ziet de weg.
Maar verwerkt niet altijd wat hij ziet.
Dat maakt vermoeidheid zo verraderlijk.
Niet uw voertuig beslist of u veilig rijdt.
Uw lichaam doet dat.
Luister daarom naar de signalen die uw lichaam geeft.
Veilig thuiskomen begint soms met één eenvoudige beslissing.
Even stoppen.
Even uitrusten.
En daarna pas weer verder rijden.
Fit achter het stuur is veilig achter het stuur.
Your Safety is Thinking
RiOelRiN.NL Op de Weg Platform
Veiligheid op de weg begint bij alle weggebruikers zelf.
Auteur: Gerbrand (GRvR)
