Praktijkanalyse – Zelfoverschatting
Ervaring is geen garantie voor veiligheid
Veel bestuurders rijden al tientallen jaren zonder een ernstig verkeersongeval. Dat is waardevolle ervaring.
Toch kan juist veel ervaring leiden tot zelfoverschatting. Bestuurders gaan vertrouwen op routine en denken dat zij moeilijke verkeerssituaties altijd onder controle hebben.
Maar verkeer blijft onvoorspelbaar.
Geen enkele bestuurder kan het gedrag van andere weggebruikers volledig voorspellen.
Veilig rijden vraagt daarom om voortdurende alertheid, ongeacht uw ervaring.
Praktijksituatie
Een bestuurder rijdt dagelijks dezelfde route naar zijn werk.
Door de jaren heen kent hij iedere bocht, ieder kruispunt en iedere verkeerssituatie.
Op een ochtend nadert hij een kruispunt zonder snelheid te verminderen.
Hij verwacht dat de situatie hetzelfde is als iedere andere dag.
Plotseling steekt een fietser over die hij niet had verwacht.
Alleen door krachtig te remmen voorkomt hij een aanrijding.
Zijn routine had zijn waakzaamheid verminderd.
Wat ging hier bijna mis?
De bestuurder:
- vertrouwde te veel op routine;
- keek minder bewust naar zijn omgeving;
- verwachtte geen afwijkende verkeerssituatie;
- onderschatte het onverwachte gedrag van andere weggebruikers.
Ervaring is waardevol.
Maar ervaring mag nooit leiden tot minder oplettendheid.
Routine vermindert alertheid
Wanneer bestuurders dagelijks dezelfde route rijden:
- letten zij minder bewust op verkeersborden;
- herkennen zij veranderingen later;
- verwachten zij dat anderen hetzelfde gedrag vertonen;
- reageren zij minder alert op onverwachte situaties.
Juist vertrouwde routes vragen daarom om blijvende aandacht.
Een modern voertuig kent grenzen
Moderne voertuigen beschikken vaak over:
- antiblokkeersystemen (ABS);
- elektronische stabiliteitscontrole (ESC);
- noodremsystemen;
- rijstrookassistentie;
- adaptieve cruisecontrol.
Deze systemen ondersteunen de bestuurder.
Zij vervangen nooit het verkeersinzicht, de aandacht en de verantwoordelijkheid van de bestuurder.
Wees bereid om uw rijstijl aan te passen
Een veilige bestuurder vraagt zich voortdurend af:
- Is mijn snelheid nog passend?
- Heb ik voldoende overzicht?
- Houd ik genoeg afstand?
- Kan er iets onverwachts gebeuren?
Wie zichzelf deze vragen blijft stellen, voorkomt dat routine de overhand krijgt.
Praktische veiligheidsregels
Voorkom zelfoverschatting door:
- iedere rit met volledige aandacht te beginnen;
- niet op routine te vertrouwen;
- verkeerssituaties telkens opnieuw te beoordelen;
- veiligheidssystemen als hulpmiddel te zien;
- open te blijven staan voor nieuwe verkeersinzichten.
Ervaring is pas waardevol wanneer zij samengaat met bescheidenheid.
Leerpunt
De meest ervaren bestuurder is niet degene die denkt alles te weten.
Het is degene die beseft dat iedere rit nieuwe risico’s met zich mee kan brengen.
Leren stopt niet wanneer u uw rijbewijs heeft gehaald.
Samenvatting
Zelfoverschatting kan ertoe leiden dat bestuurders minder alert worden en risico’s onderschatten. Door iedere verkeerssituatie opnieuw bewust te beoordelen en niet uitsluitend op ervaring of voertuigtechniek te vertrouwen, blijft u een veilige bestuurder.
De visie van RiOelRiN.NL
Ervaring is een voordeel.
Geen vrijstelling.
Iedere rit is anders.
Iedere verkeerssituatie kan veranderen.
Een veilige bestuurder denkt niet:
“Mij overkomt dat niet.”
Hij denkt:
“Wat kan er vandaag anders zijn dan gisteren?”
Juist die houding houdt hem alert.
Want verkeersveiligheid begint niet met vertrouwen in uzelf.
Verkeersveiligheid begint met respect voor het onverwachte.
De beste bestuurder is degene die blijft leren.
Your Safety is Thinking
RiOelRiN.NL Op de Weg Platform
Veiligheid op de weg begint bij alle weggebruikers zelf.
Auteur: Gerbrand (GRvR)
