Praktijkanalyse – Verwachten is geen waarnemen
Ga nooit uit van aannames in het verkeer
Iedere bestuurder bouwt tijdens het rijden verwachtingen op.
U verwacht dat een voertuig richting aangeeft voordat het afslaat.
U verwacht dat een bestuurder stopt voor een zebrapad.
U verwacht dat een fietser rechtdoor blijft rijden.
Toch is het verkeer niet voorspelbaar.
Bestuurders, fietsers en voetgangers kunnen onverwacht handelen of fouten maken.
Wie uitsluitend vertrouwt op verwachtingen in plaats van op wat daadwerkelijk gebeurt, vergroot de kans op een verkeersongeval.
Praktijksituatie
Een automobilist nadert een kruispunt.
Een tegemoetkomende auto rijdt langzaam en heeft de richtingaanwijzer naar rechts ingeschakeld.
De automobilist verwacht dat deze bestuurder zal afslaan en wil daarom alvast optrekken.
Op het laatste moment blijkt de richtingaanwijzer per ongeluk nog aan te staan.
De tegemoetkomende auto rijdt rechtdoor.
Door nog één keer goed te kijken en niet uit te gaan van zijn verwachting, voorkomt de automobilist een aanrijding.
Wat ging hier goed?
De bestuurder:
- vertrouwde niet uitsluitend op de richtingaanwijzer;
- keek naar het daadwerkelijke rijgedrag;
- wachtte totdat de situatie duidelijk was;
- nam geen beslissing op basis van een aanname.
Veilig rijden begint met waarnemen, niet met verwachten.
Verwachtingen kunnen misleiden
In het verkeer kunnen bestuurders ten onrechte verwachten dat:
- een ander voertuig voorrang verleent;
- een voetganger blijft wachten;
- een fietser niet afslaat;
- een bestuurder de richtingaanwijzer correct gebruikt;
- iedereen de verkeersregels naleeft.
Juist deze aannames kunnen leiden tot gevaarlijke situaties.
Kijk naar wat werkelijk gebeurt
Let daarom op:
- de snelheid van andere voertuigen;
- remgedrag;
- stuurbewegingen;
- de positie op de rijbaan;
- oogcontact als hulpmiddel, maar nooit als zekerheid;
- het volledige verkeersbeeld.
Niet wat u verwacht, maar wat u daadwerkelijk ziet, bepaalt uw beslissing.
Praktische veiligheidsregels
In iedere verkeerssituatie:
- neem niets vanzelfsprekend aan;
- controleer altijd opnieuw;
- anticipeer op mogelijke fouten van anderen;
- geef uzelf voldoende tijd om te reageren;
- blijf rustig wanneer een situatie anders verloopt dan verwacht.
Een goede bestuurder kijkt niet naar verwachtingen, maar naar de werkelijkheid.
Leerpunt
Veel ongevallen ontstaan doordat verkeersdeelnemers verwachten dat anderen zich op een bepaalde manier zullen gedragen.
Veilige bestuurders blijven waarnemen totdat zij zeker weten wat er gebeurt.
Samenvatting
Verwachtingen kunnen helpen om verkeerssituaties in te schatten, maar mogen nooit de plaats innemen van een bewuste waarneming. Controleer altijd of een verkeersdeelnemer daadwerkelijk doet wat u verwacht voordat u een beslissing neemt.
De visie van RiOelRiN.NL
Het verkeer kent geen garanties.
Iedere weggebruiker kan een fout maken.
Iedere situatie kan onverwacht veranderen.
Een professionele bestuurder rijdt daarom niet op basis van verwachtingen.
Hij observeert.
Hij controleert.
Hij anticipeert.
Niet wat u denkt dat gaat gebeuren, maar wat daadwerkelijk gebeurt, bepaalt de veiligste keuze.
Waarnemen is sterker dan aannemen.
Your Safety is Thinking
RiOelRiN.NL Op de Weg Platform
Veiligheid op de weg begint bij alle weggebruikers zelf.
Auteur: Gerbrand (GRvR)
