Praktijkanalyse – Rijden op de automatische piloot
Routine mag alertheid nooit vervangen
Ervaring is een waardevolle eigenschap.
Een ervaren bestuurder herkent verkeerssituaties sneller en beheerst zijn voertuig beter.
Toch schuilt hierin ook een risico.
Wanneer een route of dagelijkse werkzaamheden vertrouwd worden, bestaat de kans dat handelingen steeds meer op routine worden uitgevoerd.
Daardoor kunnen veranderingen in de verkeerssituatie minder snel worden opgemerkt.
Veilig rijden vraagt daarom niet alleen ervaring, maar ook voortdurende alertheid.
Praktijksituatie
Een chauffeur rijdt al jaren dezelfde route.
Hij kent vrijwel iedere kruising, rotonde en afrit.
Tijdens een rit nadert hij een bekend kruispunt.
Omdat hij verwacht dat de verkeerssituatie hetzelfde is als altijd, merkt hij pas laat dat de voorrangssituatie tijdelijk is gewijzigd vanwege wegwerkzaamheden.
Door direct te remmen voorkomt hij een aanrijding.
De situatie laat zien dat routine nooit een vervanging mag zijn voor bewust waarnemen.
Wat ging hier bijna mis?
De chauffeur:
- vertrouwde op zijn ervaring;
- verwachtte een bekende verkeerssituatie;
- controleerde de situatie minder bewust;
- herstelde zijn fout door tijdig te reageren.
Iedere verkeerssituatie verdient opnieuw uw volledige aandacht.
Routine kan leiden tot aannames
Wanneer een bestuurder dagelijks dezelfde route rijdt, bestaat het risico dat hij:
- verkeersborden minder bewust leest;
- tijdelijke wijzigingen over het hoofd ziet;
- te veel vertrouwt op eerdere ervaringen;
- minder actief om zich heen kijkt.
Het verkeer verandert voortdurend.
Ga er daarom nooit van uit dat de situatie hetzelfde is als gisteren.
Blijf bewust waarnemen
Vraag uzelf tijdens iedere rit af:
- Is de verkeerssituatie veranderd?
- Zijn er wegwerkzaamheden?
- Is de verkeersdrukte anders dan normaal?
- Zijn er kwetsbare verkeersdeelnemers aanwezig?
- Zijn alle verkeersborden nog hetzelfde?
Door uzelf deze vragen te stellen, blijft u actief deelnemen aan het verkeer.
Praktische veiligheidsregels
Laat routine nooit de plaats innemen van alertheid.
- Blijf verkeersborden lezen.
- Observeer iedere verkeerssituatie opnieuw.
- Verwacht onverwachte gebeurtenissen.
- Anticipeer voortdurend op veranderingen.
- Neem niets als vanzelfsprekend aan.
Bekende wegen vragen dezelfde aandacht als onbekende wegen.
Leerpunt
Ervaring maakt een bestuurder deskundiger.
Alertheid houdt een bestuurder veilig.
De combinatie van beide maakt het verschil.
Samenvatting
Routine kan het gevoel geven dat een bestuurder een verkeerssituatie al kent. Toch verandert het verkeer voortdurend. Door iedere situatie opnieuw bewust waar te nemen en niet op aannames te vertrouwen, blijft het rijgedrag veilig en verantwoord.
De visie van RiOelRiN.NL
Routine is geen gevaar.
Onbewuste routine wel.
Iedere verkeerssituatie is uniek.
Een kind dat gisteren niet op de hoek stond, kan daar vandaag wel staan.
Een bekende weg kan morgen zijn afgesloten.
Een vertrouwde route vraagt daarom iedere dag opnieuw uw volledige aandacht.
De veiligste bestuurder is niet degene die de meeste kilometers rijdt.
De veiligste bestuurder is degene die iedere kilometer bewust blijft rijden.
Blijf kijken alsof u de weg voor de eerste keer ziet.
Your Safety is Thinking
RiOelRiN.NL Op de Weg Platform
Veiligheid op de weg begint bij alle weggebruikers zelf.
Auteur: Gerbrand (GRvR)
