Praktijkanalyse – Voorspellend kijken
Lees het verkeer voordat het beweegt
Iedere weggebruiker geeft voortdurend signalen af. Soms zijn deze duidelijk zichtbaar, zoals een richtingaanwijzer of remlichten. Veel vaker zijn de signalen subtieler: een bestuurder die zijn snelheid loslaat, een fietser die over zijn schouder kijkt of een voetganger die naar de rijbaan kijkt.
Een veilige bestuurder leert deze signalen herkennen.
Daardoor reageert hij niet pas wanneer een situatie verandert, maar anticipeert hij al voordat het gevaar ontstaat.
Praktijksituatie
Een automobilist rijdt met 50 km/uur door een straat met geparkeerde auto’s.
Voor hem fietst een scholier.
De bestuurder ziet dat de fietser meerdere keren over zijn linkerschouder kijkt.
Hoewel de fietser nog geen richting aangeeft, verwacht de automobilist dat hij mogelijk zal uitwijken of links zal afslaan.
Hij vermindert zijn snelheid en vergroot de afstand.
Enkele seconden later steekt de fietser inderdaad plotseling naar links over.
Doordat de bestuurder het gedrag vooraf had herkend, blijft de situatie volledig onder controle.
Wat ging hier goed?
De bestuurder:
- keek verder dan alleen naar de huidige situatie;
- herkende de lichaamstaal van de fietser;
- paste zijn snelheid tijdig aan;
- gaf zichzelf voldoende ruimte om veilig te reageren.
Hij wachtte niet op het gevaar.
Hij verwachtte het.
Leer signalen herkennen
Andere weggebruikers verraden hun bedoelingen vaak voordat zij daadwerkelijk handelen.
Let bijvoorbeeld op:
- de kijkrichting van een bestuurder;
- een fietser die over de schouder kijkt;
- de stand van de voorwielen;
- een voertuig dat langzaam naar de middenlijn beweegt;
- remlichten die onverwacht gaan branden;
- voetgangers die oogcontact zoeken;
- kinderen die hun aandacht op de weg richten.
Deze kleine signalen kunnen u kostbare seconden extra reactietijd geven.
Kijk naar het totaalbeeld
Beoordeel niet alleen één weggebruiker.
Kijk naar:
- het verkeer vóór u;
- het verkeer achter u;
- verkeer op zijwegen;
- voetgangers;
- fietsers;
- geparkeerde voertuigen;
- weersomstandigheden;
- de inrichting van de weg.
Pas wanneer u het totaalbeeld ziet, kunt u goede beslissingen nemen.
Verwacht menselijke fouten
Iedere bestuurder maakt fouten.
Een veilige bestuurder houdt daarom rekening met:
- vergeten richting aangeven;
- onverwacht remmen;
- verkeerd voorsorteren;
- afleiding;
- onervaren bestuurders;
- kwetsbare weggebruikers die onverwacht handelen.
Door fouten van anderen te verwachten, voorkomt u dat zij u verrassen.
Geef uzelf een uitweg
Voorspellend kijken betekent ook dat u voortdurend nadenkt over uw mogelijkheden.
Vraag uzelf af:
- Waar kan ik uitwijken?
- Heb ik voldoende volgafstand?
- Kan ik veilig stoppen?
- Heb ik ruimte naast mijn voertuig?
Een bestuurder zonder ontsnappingsruimte heeft minder mogelijkheden om een ongeval te voorkomen.
Praktische veiligheidsregels
Verbeter uw voorspellend rijgedrag door:
- ver vooruit te kijken;
- kleine signalen van andere weggebruikers te herkennen;
- voortdurend een veiligheidsmarge aan te houden;
- uw snelheid tijdig aan te passen;
- altijd rekening te houden met onverwacht gedrag.
Wie verkeersgedrag leert lezen, hoeft minder vaak onverwacht te reageren.
Leerpunt
Voorspellend kijken betekent niet dat u de toekomst kunt zien.
Het betekent dat u leert herkennen welke situaties waarschijnlijk zullen ontstaan.
Dat geeft u meer tijd, meer ruimte en meer controle.
Samenvatting
Voorspellend kijken is het herkennen van signalen die wijzen op mogelijk verkeersgedrag. Door lichaamstaal, voertuigbewegingen en de omgeving goed te observeren, kunt u eerder anticiperen en gevaarlijke situaties voorkomen.
De visie van RiOelRiN.NL
Het verkeer spreekt.
Niet met woorden.
Maar met bewegingen.
Met kijkrichtingen.
Met remlichten.
Met kleine veranderingen die veel bestuurders niet opmerken.
Een veilige bestuurder leert deze taal begrijpen.
Daardoor ziet hij niet alleen wat er gebeurt.
Hij ziet ook wat waarschijnlijk gaat gebeuren.
En juist dat verschil voorkomt ongevallen.
Lees het verkeer voordat het verandert.
Your Safety is Thinking
RiOelRiN.NL Op de Weg Platform
Veiligheid op de weg begint bij alle weggebruikers zelf.
Auteur: Gerbrand (GRvR)
